Chroma's

De chromamethode (circulaire chromatografie of chromatest) werkt op basis van rondfilterchromatografie. Het maakproces van chroma’s bestaat uit 2 fasen, de natronloogfase en de zilvernitraat fase.

Tijdens de natronloogfase wordt de te onderzoeken substantie opgelost in een oplossing van 1% of 0,1% NAOH. Afhankelijk van de structuur en oplosbaarheid.
Vervolgens wordt de oplossing 2 maal ritmisch geschud en blijft een periode staan, waardoor de substantie gedeeltelijk oplost. Voor moedermelk neem je een oplostermijn van één uur, voor bodemmonsters is dat 5 uur.
Ondertussen impregneer je een rondfilter met 0,5% in zuiver water opgelost zilvernitraat. Het filter moet vervolgens op een donkere plek indrogen.
Na deze fase wordt de in natronloog opgeloste onderzoekssubstantie gefilterd, de grove delen blijven achter, vloeistof gebruik je in het verdere proces.
Je pakt het met zilvernitraat geïmpregneerde rondfilter en plaatst dat met een papieren stiftje op een petrischaaltje waarin de onderzoeksvloeistof zit. Via de capillaire werking van het rondfilter en stiftje wordt de vloeistof door het rondfilter gezogen. De vloeistof breidt zich vanuit het middelpunt kringvormig uit over het rondfilter en reageert met het zilvernitraat. Je ziet daarbij een kringpatroon ontstaan.
De fase is afgerond als de vloeistof een vooraf aangegeven punt op het filter heeft bereikt. Dit proces gebeurt bij een hoge luchtvochtigheid van 90% RV.
Ten slotte wordt het filter gedroogd en in het indirecte zonlicht geplaatst. Na verloop van tijd, vaak langer dan een dag, ontstaat het chromabeeld. Een vormenpatroon dat een weergave is van de levenskrachten van de onderzochte substantie.

In dit filmpje zie je het proces uitgebreid in beeld gebracht.

De rol van natronloog

Voor het maken van chroma’s wordt de te onderzoeken substantie eerst opgelost in natronloog (NAOH). Deze stof bestaat uit natrium en hydroxide. Het wordt onder meer gebruikt voor het oplossen van vetten, voor de hydrolyse van eiwitten, bij reiniging en ontstopping. Met andere woorden, het knipt vetten en eiwitketens in stukjes zodat deze beter oplossen en een reactie met zilvernitraat aan kunnen gaan, met uiteindelijk als resultaat een ringvormig kleurpatroon.

Voorbeelden van chroma's

Chroma's van 2 soorten oude kaas:

Oude kaas uit supermarkt

Oude kaas van een biologisch dynamisch bedrijf

Het linker beeld is chaotisch, het valt uit elkaar. Het heeft niet meer de kracht om de buitenste rand te vormen. Het rechter beeld is harmonisch, evenwichtig met fraaie radiaal stralen. De kracht die de eenheid maakt is nog duidelijk in het product aanwezig!

Bodemchroma's

Chroma's worden vooral gebruikt om de bodemkwaliteit zichtbaar te maken. Een chroma geeft direct een beeld van de organische stofhuishouding, het al dan niet aanwezig zijn van humus, de vochthuishouding, en de mate waarin de beschikbare mineralen of voedingsstoffen gebonden zijn aan de humus, en op het juiste moment beschikbaar kunnen komen voor de plantengroei.

Bodemchroma van zandgrond waar intensief bollen op worden geteeld

Bodemchroma van Bio bedrijf, De Groote Voort

Bodemchroma van akkebouwgrond uit de Flevopolder

Bruine puntjes in de buitenste rand geven aan hoeveel vrije humusdelen beschikbaar zijn, in hoeverre een bodem ontwikkeld is en vruchtbaar is. De middelste bodem steek er met kop en schouders bovenuit. De rechter bodem, uit de flevopolder, heeft van zichzelf nog heel veel vrije mineralen beschikbaar. Dat kun je zien aan de gekleurde centrale binnenste zone. Humus heeft deze bodem nauwelijks, het vraagt nog veel inspanning om het organische stofgehalte te verhogen. En het rechter chroma geeft aan dat de waterhuishouding beperkt is, er nauwelijks organische stof beschikbaar is. dat de bodem in feite alleen met externe hulpmiddelen zal kunnen produceren. Het vraagt veel geduld en vakmanschap om deze boden weer vruchtbaar te maken.